Boer zijn is een mooi beroep. Tegelijk zijn de uitdagingen groot. Een boer krijgt o.a. te maken met veel regelgeving, sterk fluctuerende melkprijzen, bezwaren van omwonenden of beperkende mededingingsverordeningen.

Nu hoor ik u denken: wat heeft dat met de gezondheidszorg te maken?

Veel meer dan u denkt. Tenminste, als we het voorbeeld van Anton Stokman nemen, een melkveehouder uit Friesland. Stokman laat zich niet weerhouden door alle beperkingen, maar zoekt voortdurend naar nieuwe kansen. Zo acht hij het welzijn van zijn koeien van groot belang: zijn ‘dames’, zoals hij ze noemt, mogen zelf kiezen: ze worden gemolken wanneer ze willen. Ze kunnen vrij buiten of binnen rondlopen, luieren op een speciaal ‘waterbed’ of zelfs pootje baden in het ‘zwembad’.

Altijd op zoek naar verbetering

De drive van Stokman is dat vernieuwing een must is om als boerenbedrijf toekomstbestendig te blijven. Stokman is voortdurend in overleg met de buitenwereld, van omwonenden, lokale bestuurders tot het ministerie aan toe, om zijn ideeën te toetsen en uit te dragen.

Al deze elementen komen in de zorgsector op soortgelijke wijze terug. Willen we ‘beter boeren in de zorg’, dan moeten ook wij, in overleg met de samenleving, blijven zoeken naar kansen om onze aanpak te verbeteren. De bomen groeien nu eenmaal niet tot aan de hemel. Dit betekent dat de bedrijfsvoering nog verder moet worden geoptimaliseerd, we nog beter gaan luisteren naar onze klanten en hen zoveel mogelijk de gelegenheid bieden om de beste zorg te kiezen. Daarnaast is het van belang dat we nieuwe en efficiëntere behandelingen invoeren en last but not least dat wij als zorgverleners open staan voor vernieuwing. Gezien de grote betrokkenheid van medewerkers in de zorg hoeft dit geen knelpunt te zijn

Veel parallellen dus. Dat is geen toeval, lijkt me. Stokman is een man met een missie en een geweldige drive. Altijd op zoek naar verbetering. Zonder een dergelijke attitude was de gezondheidszorg ook niet gekomen waar zij nu staat. Laten we daar vooral mee doorgaan!

Vragen of suggesties over dit onderwerp? Mail ze dan naar column@unive.nl.

Met vriendelijke groet,

Lidy Hartemink,

directeur Gezondheidszorg

De babyboomers groeiden op tijdens de na-oorlogse wederopbouw en bomvol idealen voor een andere toekomst kregen we in de jaren 60 en 70 een protestgeneratie. De Generatie X die daarop volgde groeide op in een economische depressie in de jaren 80 met een veel negatievere houding als gevolg. De huidige generatie Einstein groeide op in welvaart, is snel (internet), serieus en sociaal en voorziet een goede toekomst waarbij oprecht zijn aan je zelf heel belangrijk is. Zo volgen generaties elkaar op, gevormd door de tijdgeest.De huidige generatie melkveehouders groeide op in een tijd van Brusselse bescherming met een focus op specialisatie en concurreren op kostprijs als gevolg. Duurzaamheid is hierbij vooral ‘duur’ en een lastige bijzaak. Maatschappelijke druk is beperkt, de melkveehouderij heeft immers een positief imago. Zullen we het maar de Brusselse generatie noemen?

We hebben al te maken met een nieuwe realiteit. De afbouw van de Brusselse bescherming heeft al flinke gevolgen met fluctuerende (nu lage) melkprijzen tot gevolg. Ook op andere plekken zal de markt belangrijker worden en steeds minder de overheid. Maatschappelijke krachten richten zich steeds meer op het imago van supermarkten en andere marktpartijen, zoals Mc Donalds. De markt zal hierdoor steeds meer divers worden. Wijffels noemde in een interview dat ‘differentiatie’ in een sector de eerste tekenen van structurele verduurzaming zijn. Het energievraagstuk is bovendien een gigantische kans voor de melkveehouderij, ook om risico’s in het bedrijf te spreiden.

Bij de voorhoede van de Nieuwe Generatie veehouders gebeurt het al. Biologische melk kennen we, weidemelk is in korte tijd geïntroduceerd, waddenmelk (Deichgold) is een feit en Mc Donalds profileer zich met Flag Ship Farms. Na een subsidieafhankelijke energieproductie stevenen we af op commerciële mogelijkheden. Met groen gas en zelfs ideeën om de keten energieneutraal te maken. Nieuwe integrale bedrijfssystemen worden uitgedacht en al toegepast in de praktijk. Duurzaamheid, energieproductie, marktdifferentiatie, risicospreiding en technologie gaan hand in hand met steeds meer verschillen tussen ondernemers, passend bij de eigen situatie en ondernemerszin.

Het einde van een tijdperk wordt vaak gekenmerkt door een crisis of grote verandering. De reactie van velen is hierbij dat het niet zo’n vaart zal lopen en zij zullen streven naar ‘restauratie’ van het oude. Kijk maar eens naar de huidige discussies over een alternatief quotumsysteem. De uitdaging ligt echter veel meer bij het inspelen op de nieuwe realiteit. De voorhoede pakt het al op en zijn richtingwijzers voor economische duurzaamheid. Welkom op de opening van het bedrijfssysteem van Anton Stokman en  het Melkvee Academisch Jaar op 9-9-9, de dag van de duurzaamheid.

Catharinus Wierda
Projectleider Strategie & Inhoud bij de Melkvee Academie
c.wierda@melkveeacademie.nl